નવી દિલ્હી: સપ્ટેમ્બર મહિનાની પૂર્ણિમા આજે, 26 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે, આકાશમાં ખાસ નજારો સર્જવાની છે. આ પૂર્ણિમાને ‘Harvest Moon’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને આજે રાત્રે તેનો peak સમય ભારતીય સમય અનુસાર લગભગ રાત્રે 10:19 વાગ્યે રહેશે.
પૂર્ણિમાના દિવસે ચંદ્ર સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં વધુ આકર્ષક અને તેજસ્વી દેખાતો હોવાથી આકાશપ્રેમીઓ માટે આજની રાત ખાસ બની શકે છે. ચંદ્ર સૂર્યાસ્તની આસપાસ પૂર્વ દિશામાં ઉગતો જોવા મળશે અને રાત્રિ દરમિયાન આકાશમાં તેની સ્થિતિ બદલાતી જશે.
‘Harvest Moon’ નામ કેમ પડ્યું?
સપ્ટેમ્બરની પૂર્ણિમા સાથે જોડાયેલું ‘Harvest Moon’ નામ માત્ર ખગોળીય ઘટનાને કારણે નથી, પરંતુ તેની પાછળ ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંદર્ભ પણ છે. પરંપરાગત રીતે આ પૂર્ણિમા ઉત્તરીય ગોળાર્ધમાં પાકની લણણીના સમય સાથે જોડાયેલી રહી છે.
ભૂતકાળમાં કૃષિ આધારિત સમાજોમાં પૂર્ણિમાની રાત્રે મળતો વધારાનો પ્રકાશ ખેડૂતો માટે મહત્વનો માનવામાં આવતો હતો. સૂર્યાસ્ત બાદ લાંબા સમય સુધી પ્રકાશ મળવાથી ખેતરના કામકાજ માટે વધારાનો સમય મળી શકતો હતો. સમય સાથે આ પૂર્ણિમાને ‘Harvest Moon’ નામથી ઓળખવામાં આવી.
ભારતમાં ક્યારે જોવા મળશે?
ભારતમાં આજે રાત્રે ચંદ્રનું પૂર્ણ સ્વરૂપ જોવા મળશે. ઉપલબ્ધ ખગોળીય માહિતી પ્રમાણે પૂર્ણિમાનો peak રાત્રે 10:19 વાગ્યે IST આસપાસ રહેશે. જોકે, ચંદ્રને જોવા માટે ચોક્કસ peak સમયની રાહ જોવી જરૂરી નથી. હવામાન સ્વચ્છ હોય તો સૂર્યાસ્ત બાદ પણ ચંદ્રનો સુંદર નજારો માણી શકાય છે.
શહેરોમાં પ્રકાશ પ્રદૂષણને કારણે આકાશના કેટલાક તારાઓ સ્પષ્ટ ન દેખાય, પરંતુ પૂર્ણિમાનો ચંદ્ર સામાન્ય રીતે નરી આંખે સરળતાથી જોઈ શકાય છે. જો આસપાસ ખુલ્લું આકાશ હોય અને વાદળો ઓછા હોય તો આકાશપ્રેમીઓ માટે આજની રાત ફોટોગ્રાફી માટે પણ સારી તક બની શકે છે.
ચંદ્રને જોવા માટે શું કરવું?
આ ખાસ ખગોળીય ઘટનાને જોવા માટે કોઈ વિશેષ સાધનની જરૂર નથી. ખુલ્લી જગ્યાએથી ચંદ્રનું નિરીક્ષણ કરી શકાય છે. જોકે, જો કોઈ વ્યક્તિ દૂરબીન અથવા ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ કરે તો ચંદ્રની સપાટી પરના ખાડા અને અન્ય રચનાઓ વધુ સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય છે.
ફોટોગ્રાફીના શોખીનો માટે પણ પૂર્ણિમા આકર્ષક વિષય બની શકે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ચંદ્ર ક્ષિતિજની નજીક હોય ત્યારે ઇમારતો, વૃક્ષો અથવા શહેરના skyline સાથે તેનો ફોટો વધુ રસપ્રદ બની શકે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પણ જોવા મળશે ‘Moon Photography’નો ટ્રેન્ડ
પૂર્ણિમા દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા પર ચંદ્રના ફોટા અને વીડિયો શેર કરવાનો ટ્રેન્ડ પણ જોવા મળે છે. મોબાઇલ કેમેરાની ટેક્નોલોજીમાં થયેલા સુધારાને કારણે હવે સામાન્ય સ્માર્ટફોનથી પણ ચંદ્રની તસવીર લેવાનો પ્રયાસ લોકો કરે છે.
આજની રાત્રે આકાશ સ્વચ્છ રહેશે તો ઘણા લોકો પોતાના શહેરમાંથી પૂર્ણિમાના ચંદ્રની તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરી શકે છે. ખાસ કરીને Instagram અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ‘Harvest Moon’ સાથે જોડાયેલી તસવીરો અને પોસ્ટ્સ જોવા મળી શકે છે.
આથી જો તમે આજે રાત્રે આકાશ તરફ નજર કરશો, તો શક્ય છે કે તમને સપ્ટેમ્બર પૂર્ણિમાનો આ ખાસ ચંદ્ર જોવા મળે.
