દેશમાં ડિજિટલ અરેસ્ટના નામે થતી સાયબર છેતરપિંડી સામે સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. 29 ઑક્ટોબરની સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે રિઝર્વ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (RBI) અને બેંકિંગ વ્યવસ્થાની જવાબદારી અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોર્ટનું કહેવું છે કે જો બેંક યોગ્ય તપાસ અને સાવચેતી રાખવામાં નિષ્ફળ જાય અને તેના કારણે ગ્રાહક સાથે છેતરપિંડી થાય, તો ભોગ બનેલા વ્યક્તિને વળતર આપવાની જવાબદારી બેંક પર નક્કી થવી જોઈએ.
ડિજિટલ અરેસ્ટની છેતરપિંડીમાં ગુનેગારો પોતાને પોલીસ, CBI અથવા અન્ય તપાસ એજન્સીના અધિકારી તરીકે ઓળખાવે છે. તેઓ વીડિયો કૉલ પર લોકોને ડરાવીને કહે છે કે તેમની સામે કેસ નોંધાયો છે અથવા તેમની ધરપકડ થવાની છે. ત્યારબાદ કથિત તપાસ કે વેરિફિકેશનના નામે નાણાં ટ્રાન્સફર કરાવે છે.
કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાયેલા આંકડા અનુસાર, 2026ના પ્રથમ આઠ મહિનામાં ડિજિટલ અરેસ્ટ સંબંધિત 21,928 ફરિયાદો નોંધાઈ હતી અને ₹647 કરોડથી વધુની રકમ ગુમાવ્યાની માહિતી સામે આવી હતી. કોર્ટે બેંકોને અસામાન્ય અને મોટી રકમના વ્યવહારો ઓળખવા માટે વધુ અસરકારક વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
નાગરિકો માટે સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે ભારતમાં વીડિયો કૉલ પર કોઈ વ્યક્તિને કાયદેસર રીતે “ડિજિટલ અરેસ્ટ” કરી શકાતી નથી. કોઈ અજાણી વ્યક્તિના દબાણ હેઠળ પૈસા ટ્રાન્સફર ન કરવા અને શંકાસ્પદ કૉલ અંગે સત્તાવાર માધ્યમથી ફરિયાદ કરવી જરૂરી છે.
