દેશની બેંકિંગ વ્યવસ્થામાં વધતા સાયબર હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને રિઝર્વ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા બેંકોની સાયબર સુરક્ષા વ્યવસ્થાની વધુ કડક તપાસ કરી રહી છે. 30 ઑક્ટોબરના રિપોર્ટ અનુસાર, RBI બેંકો પાસેથી હાલના સુરક્ષા નિયમોનું પાલન, ટેક્નિકલ ખામીઓની તપાસ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)થી ઊભા થઈ શકે તેવા જોખમો સામેની તૈયારી અંગે વિગતો માગી રહી છે.
તપાસનો એક મહત્ત્વનો ભાગ API સુરક્ષા છે. API એટલે એવી ટેક્નિકલ વ્યવસ્થા, જેના દ્વારા બેંકો, ફિનટેક કંપનીઓ અને અન્ય નાણાંકીય સંસ્થાઓની સિસ્ટમો એકબીજા સાથે જોડાય છે. જો આ જોડાણમાં રહેલી ખામીનો દુરુપયોગ થાય, તો અનધિકૃત વ્યવહારો અથવા ગ્રાહકના ડેટા સુધી પહોંચવાના જોખમો ઊભા થઈ શકે છે.
રિપોર્ટ મુજબ, તાજેતરના કેટલાક બનાવોમાં SBIના આશરે 3,900 ગ્રાહકોના ડેટા લીક થવાનો મામલો સામે આવ્યો હતો. અન્ય એક કેસમાં મુંબઈની બે નોન-બેંકિંગ ધિરાણ સંસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા ખાતાઓમાંથી 8 અને 9 ઑક્ટોબરના રોજ 700થી વધુ અનધિકૃત ટ્રાન્સફર દ્વારા આશરે 20 લાખ ડૉલરનું નુકસાન થયાની પોલીસ ફરિયાદમાં વિગતો આપવામાં આવી હતી. આ બનાવોમાં તપાસ ચાલુ હોવાની માહિતી છે.
RBI અગાઉ પણ બેંકો માટે સાયબર સુરક્ષા અંગેના નિર્દેશો આપી ચૂકી છે. હવે નિયમો માત્ર કાગળ પર ન રહે અને તેનો વાસ્તવિક અમલ થાય તે માટે નિયામક વધુ વિગતો માગી રહ્યું છે. નાના ધિરાણદાતાઓ અને તૃતીય-પક્ષ ટેક્નોલોજી સેવા આપતી કંપનીઓ પર પણ ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
ગ્રાહકો માટે પણ સાવચેતી જરૂરી છે: અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરવું, OTP કે બેંકિંગ વિગતો કોઈની સાથે શેર ન કરવી અને શંકાસ્પદ વ્યવહાર જણાય તો તરત બેંકનો સંપર્ક કરવો.
